Słownik leasingowy – pojęcia od A do Z

Jak korzystać ze słownika leasingowego?

Słownik zbiera najważniejsze pojęcia, które pojawiają się w ofertach, umowach i harmonogramach leasingu maszyn. Każde hasło zaczyna się od krótkiej definicji, a przy części z nich znajdziesz odesłania do poradników, w których temat rozwijamy. Hasła ułożyliśmy alfabetycznie – możesz przejść od razu do wybranej litery:

A · B · C · D · H · K · L · M · N · O · P · R · S · T · U · V · W · Z

Definicje mają charakter edukacyjny i opisują pojęcia w ogólnym ujęciu. Konkretne znaczenie danego terminu zawsze wynika z Twojej umowy i OWU leasingodawcy, a skutki podatkowe warto omówić z księgowym. Kompletny przewodnik po temacie znajdziesz w dziale leasing maszyn.

A

Amortyzacja

Amortyzacja to rozłożenie wartości początkowej środka trwałego na koszty podatkowe w kolejnych latach jego używania. W leasingu operacyjnym maszynę amortyzuje leasingodawca, a w leasingu finansowym – korzystający. Wysokość odpisów zależy od stawki przypisanej do grupy KŚT.

Aneks do umowy leasingu

Aneks do umowy leasingu to dokument zmieniający warunki zawartej już umowy, np. harmonogram spłat, termin płatności rat albo stronę umowy przy cesji. Za sporządzenie aneksu leasingodawca może pobierać opłatę zgodną z tabelą opłat.

Assistance

Assistance to pakiet usług pomocowych, najczęściej dołączany do ubezpieczenia pojazdów i maszyn mobilnych, obejmujący m.in. holowanie, pomoc techniczną na miejscu czy transport sprzętu do serwisu. W leasingu maszyn bywa opcjonalnym dodatkiem do polisy.

B

BIG

BIG (biuro informacji gospodarczej) to rejestr gromadzący informacje o zaległościach płatniczych firm i konsumentów, np. BIG InfoMonitor, KRD czy ERIF. Firmy leasingowe sprawdzają wpisy w BIG podczas oceny wniosku, a nieuregulowane długi mogą utrudnić uzyskanie finansowania.

BIK

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) to baza danych o historii kredytowej klientów banków i wielu instytucji finansowych, także firm leasingowych. Terminowo spłacane zobowiązania budują pozytywną historię, a opóźnienia obniżają ocenę zdolności leasingowej.

Broker leasingowy

Broker leasingowy to pośrednik, który w imieniu klienta zbiera i porównuje oferty wielu firm leasingowych oraz pomaga przejść przez proces wnioskowania. W Avanti Finance usługa brokera jest dla klienta bezpłatna.

Porównanie ofert przez brokera możesz zamówić bezpłatnie w Avanti Finance – leasing maszyn i urządzeń. Więcej o wyborze ścieżki przeczytasz w artykule broker leasingowy czy bezpośrednio.

C

CAPEX

CAPEX (capital expenditures) to wydatki inwestycyjne na zakup aktywów trwałych, takich jak maszyny, budynki czy linie produkcyjne. Zakup za gotówkę lub na kredyt to klasyczny CAPEX, natomiast leasing operacyjny i najem pozwalają przenieść część wydatków do kosztów bieżących (OPEX).

Cesja umowy leasingu

Cesja umowy leasingu to przeniesienie praw i obowiązków korzystającego na inną firmę za zgodą leasingodawcy. Nowy korzystający przejmuje dalsze raty i maszynę, a dotychczasowy wychodzi z umowy. Cesja wymaga pozytywnej oceny zdolności przejmującego.

D

De minimis

De minimis to pomoc publiczna o niewielkiej wartości, którą przedsiębiorca może otrzymać w określonym limicie w ciągu trzech lat. W leasingu pojawia się m.in. przy finansowaniu z gwarancjami lub dopłatami publicznymi, a jej wartość wykazuje się w zaświadczeniu o pomocy de minimis.

Dostawca

Dostawca to sprzedawca maszyny – producent, dealer lub inna firma – od którego leasingodawca kupuje przedmiot leasingu na wniosek korzystającego. To korzystający wybiera dostawcę i maszynę, a finansujący płaci fakturę.

H

Harmonogram spłat

Harmonogram spłat to załącznik do umowy leasingu określający wysokość i terminy wszystkich płatności: opłaty wstępnej, rat i wykupu. Może przewidywać raty równe, malejące, rosnące lub sezonowe.

K

Karencja

Karencja to okres na początku umowy, w którym korzystający nie płaci rat albo płaci je w obniżonej wysokości. Bywa stosowana przy maszynach, które zaczynają zarabiać dopiero po montażu i uruchomieniu, np. przy liniach produkcyjnych.

Korzystający (leasingobiorca)

Korzystający, nazywany też leasingobiorcą, to firma lub osoba, która używa przedmiotu leasingu i płaci za to raty. Odpowiada za eksploatację, serwis i ubezpieczenie maszyny zgodnie z umową, a po jej zakończeniu zwykle może ją wykupić.

Koszt całkowity leasingu

Koszt całkowity leasingu to suma wszystkich płatności w trakcie umowy: opłaty wstępnej, rat, wykupu oraz opłat dodatkowych i ubezpieczenia. Wyrażony jako procent wartości netto maszyny pozwala porównać oferty o tych samych parametrach.

KŚT

KŚT (Klasyfikacja Środków Trwałych) to urzędowy podział środków trwałych na grupy, podgrupy i rodzaje. Przypisanie maszyny do grupy KŚT decyduje o stawce amortyzacji, a pośrednio o minimalnym okresie leasingu operacyjnego.

L

Leasing bezpośredni

Leasing bezpośredni to układ, w którym producent lub dostawca maszyny sam (albo przez powiązaną firmę leasingową) finansuje jej używanie przez klienta. Strony są dwie: sprzedający-finansujący i korzystający.

Leasing finansowy

Leasing finansowy to forma leasingu, w której przedmiot znajduje się w bilansie korzystającego i to on dokonuje odpisów amortyzacyjnych. W koszty trafia część odsetkowa raty oraz amortyzacja, a VAT od całej wartości przedmiotu płacony jest z góry na początku umowy.

Leasing konsumencki

Leasing konsumencki to leasing dla osób prywatnych, niezwiązany z działalnością gospodarczą. Korzystający nie rozlicza rat w kosztach ani nie odlicza VAT, a umowa podlega przepisom chroniącym konsumentów. W przypadku maszyn występuje rzadko.

Leasing operacyjny

Leasing operacyjny to najpopularniejsza forma leasingu maszyn, w której przedmiot pozostaje w bilansie leasingodawcy. Opłata wstępna i raty netto są kosztem uzyskania przychodu korzystającego, a VAT naliczany jest od każdej raty. Warunkiem jest m.in. umowa na co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji.

Leasing pośredni

Leasing pośredni to najczęstszy model rynkowy, w którym występują trzy strony: dostawca, firma leasingowa i korzystający. Leasingodawca kupuje maszynę od wybranego przez klienta dostawcy i oddaje ją do używania.

Leasing zwrotny

Leasing zwrotny to transakcja, w której firma sprzedaje posiadaną maszynę leasingodawcy, a następnie użytkuje ją dalej w leasingu. Pozwala uwolnić gotówkę zamrożoną w majątku bez utraty dostępu do sprzętu.

Leasingodawca (finansujący)

Leasingodawca, w Kodeksie cywilnym nazywany finansującym, to firma leasingowa, która kupuje maszynę i oddaje ją korzystającemu do używania za wynagrodzeniem w ratach. Przez cały okres umowy pozostaje właścicielem przedmiotu.

M

Marża leasingowa

Marża leasingowa to wynagrodzenie leasingodawcy doliczane do kosztu pozyskania pieniądza, zwykle wyrażone w punktach procentowych ponad wskaźnik referencyjny. Jej wysokość zależy od ryzyka transakcji: kondycji firmy, rodzaju maszyny i wysokości wpłaty.

N

Najem długoterminowy

Najem długoterminowy to wynajem maszyny lub pojazdu na kilka lat za stały czynsz, często z pakietem serwisu i ubezpieczenia. W odróżnieniu od leasingu zwykle nie przewiduje wykupu przedmiotu na koniec umowy.

Normatywny okres amortyzacji

Normatywny okres amortyzacji to liczba lat wynikająca ze stawki amortyzacji przypisanej do danej grupy KŚT, np. stawka 20% oznacza 5 lat. Od niego liczy się minimalny czas trwania leasingu operacyjnego – co najmniej 40% tego okresu.

O

Opłata wstępna

Opłata wstępna to pierwsza płatność na rzecz leasingodawcy, wyrażana zwykle jako procent wartości netto maszyny. Obniża kwotę finansowania i wysokość rat, a w leasingu operacyjnym jest kosztem podatkowym. W wielu przypadkach można ją ograniczyć nawet do 0%.

OPEX

OPEX (operating expenses) to wydatki operacyjne związane z bieżącym prowadzeniem firmy, np. czynsze, serwis czy raty leasingu operacyjnego. Finansowanie maszyn w formie OPEX pozwala zachować gotówkę i rozłożyć koszt w czasie.

OWU

OWU (ogólne warunki umowy leasingu) to wzorzec umowny leasingodawcy, który reguluje m.in. obowiązki korzystającego, zasady ubezpieczenia, wypowiedzenia umowy i opłat. Przed podpisaniem umowy warto przeczytać OWU równie uważnie jak samą ofertę.

P

Poręczenie

Poręczenie to zabezpieczenie, w którym osoba trzecia – np. wspólnik lub małżonek – zobowiązuje się spłacić zobowiązanie, jeśli korzystający tego nie zrobi. Leasingodawca może go wymagać przy młodej firmie lub dużej wartości maszyny.

Prolongata

Prolongata to przesunięcie terminu płatności raty lub wydłużenie okresu umowy na wniosek korzystającego. Wymaga zgody leasingodawcy i najczęściej aneksu, a w leasingu operacyjnym trzeba pilnować, by zmiana nie naruszyła warunków podatkowych.

Protokół odbioru

Protokół odbioru to dokument potwierdzający wydanie maszyny korzystającemu przez dostawcę w stanie zgodnym z zamówieniem. Jego podpisanie zwykle uruchamia harmonogram rat, więc przed podpisem warto dokładnie sprawdzić sprzęt.

Przedmiot leasingu

Przedmiot leasingu to rzecz oddana do używania na podstawie umowy, np. maszyna, urządzenie, pojazd lub linia produkcyjna. Musi być oznaczony tak, by dało się go jednoznacznie zidentyfikować – najczęściej po numerze seryjnym.

Przedterminowe zakończenie umowy

Przedterminowe zakończenie umowy to rozwiązanie leasingu przed upływem okresu z harmonogramu, np. przez wcześniejszy wykup lub porozumienie stron. W leasingu operacyjnym może mieć skutki podatkowe, dlatego decyzję warto skonsultować z księgowym.

R

Rata balonowa

Rata balonowa to podwyższona płatność na końcu umowy – zwykle w formie wysokiej wartości wykupu – która pozwala obniżyć raty w trakcie leasingu. Wymaga zaplanowania środków na ostatnią płatność lub jej refinansowania.

Rata degresywna

Rata degresywna to rata malejąca: najwyższa na początku umowy i stopniowo spadająca. Pozwala szybciej spłacić kapitał i rozpoznać więcej kosztów w pierwszych latach.

Rata kapitałowa

Rata kapitałowa to część raty leasingowej, która spłaca wartość maszyny sfinansowaną przez leasingodawcę. W leasingu operacyjnym jest kosztem podatkowym korzystającego, a w finansowym nie – tam koszt stanowi amortyzacja.

Rata leasingowa

Rata leasingowa to okresowa, najczęściej miesięczna płatność na rzecz leasingodawcy, składająca się z części kapitałowej i odsetkowej. Jej wysokość zależy od wartości maszyny, wpłaty, okresu, wykupu i oprocentowania.

Rata odsetkowa

Rata odsetkowa to część raty leasingowej stanowiąca wynagrodzenie leasingodawcy za udostępnienie finansowania. Jest kosztem podatkowym zarówno w leasingu operacyjnym, jak i finansowym.

Rata progresywna

Rata progresywna to rata rosnąca: niska na początku umowy i wyższa w kolejnych okresach. Sprawdza się przy inwestycjach, które dopiero rozkręcają przychody, np. w nowych firmach lub po uruchomieniu nowej linii.

Rata sezonowa

Rata sezonowa to harmonogram, w którym płatności są wyższe w miesiącach największych przychodów i niższe (lub zawieszone) poza sezonem. Często wybierają go rolnicy, firmy budowlane i branża turystyczna.

Refinansowanie

Refinansowanie to sfinansowanie leasingiem wydatku już poniesionego, np. maszyny kupionej niedawno za gotówkę, albo zastąpienie dotychczasowego finansowania nowym na korzystniejszych warunkach. Mechanizmem refinansowania jest m.in. leasing zwrotny.

Rzeczoznawca

Rzeczoznawca to niezależny specjalista, który ocenia stan techniczny i wartość rynkową maszyny. Firmy leasingowe często wymagają jego wyceny przy maszynach używanych, starszych lub kupowanych od osób prywatnych.

S

Szkoda całkowita

Szkoda całkowita to sytuacja, w której maszyna zostaje zniszczona lub skradziona albo koszt jej naprawy przekracza ustalony próg wartości. Umowa leasingu zwykle wygasa, a rozliczenie następuje z odszkodowania – lukę między nim a zadłużeniem może pokryć ubezpieczenie GAP.

Ochronę przed taką luką oferuje ubezpieczenie GAP dostępne w Avanti Finance.

T

Tabela opłat i prowizji

Tabela opłat i prowizji to załącznik do umowy, w którym leasingodawca wymienia opłaty za czynności dodatkowe, np. aneks, cesję, duplikat dokumentu czy monit. Wpływa na rzeczywisty koszt leasingu, więc warto ją porównać między ofertami.

U

Ubezpieczenie GAP

Ubezpieczenie GAP to polisa pokrywająca różnicę między odszkodowaniem z AC a kwotą należną leasingodawcy lub wartością fakturową przedmiotu w razie szkody całkowitej lub kradzieży. Chroni przed dopłatą z własnej kieszeni po utracie maszyny.

Ubezpieczenie maszyny

Ubezpieczenie maszyny to polisa majątkowa (najczęściej all risks lub AC maszyn) obejmująca uszkodzenie, zniszczenie i kradzież przedmiotu leasingu. Jest obowiązkowe przez cały okres umowy, a uposażonym jest zwykle leasingodawca.

Ulga na robotyzację

Ulga na robotyzację to preferencja w PIT i CIT pozwalająca dodatkowo odliczyć od podstawy opodatkowania 50% kosztów m.in. robotów przemysłowych i maszyn z nimi współpracujących. Może obejmować opłaty leasingowe przy spełnieniu ustawowych warunków; aktualny okres obowiązywania ulgi trzeba sprawdzić w przepisach.

Umowa leasingu

Umowa leasingu to umowa nazwana w Kodeksie cywilnym, w której finansujący nabywa rzecz od wskazanego zbywcy i oddaje ją korzystającemu do używania w zamian za wynagrodzenie w ratach. Musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności.

V

VAT w leasingu

VAT w leasingu to podatek od towarów i usług doliczany do opłat leasingowych. W leasingu operacyjnym naliczany jest od każdej raty, a w finansowym – jednorazowo od całej wartości przedmiotu na początku umowy. Czynny podatnik VAT może go odliczyć.

W

Wartość początkowa

Wartość początkowa to kwota, od której liczy się finansowanie i amortyzację – zwykle cena netto maszyny powiększona o koszty związane z jej zakupem i uruchomieniem, jeśli zostały objęte umową.

Wartość resztowa

Wartość resztowa to wartość przedmiotu leasingu pozostająca do spłaty po ostatniej racie, która najczęściej stanowi cenę wykupu. Im wyższa wartość resztowa, tym niższe raty w trakcie umowy.

Weksel in blanco

Weksel in blanco to podpisany przez korzystającego niewypełniony weksel wraz z deklaracją wekslową, który leasingodawca może uzupełnić w razie niespłacenia zobowiązania. To jedno z najczęstszych zabezpieczeń w leasingu.

WIBOR i wskaźnik referencyjny

Wskaźnik referencyjny to rynkowa stopa procentowa, na podstawie której ustala się zmienne oprocentowanie finansowania – w Polsce przez lata był to głównie WIBOR, a rynek przechodzi na nowe wskaźniki. Zmiana wskaźnika wpływa na wysokość rat w umowach o zmiennym oprocentowaniu.

Wykup

Wykup to przejęcie przedmiotu leasingu na własność przez korzystającego po zakończeniu umowy, za cenę określoną w umowie (wartość resztową). Po wykupie maszyna może zostać wprowadzona do ewidencji środków trwałych firmy.

Wypowiedzenie umowy leasingu

Wypowiedzenie umowy leasingu to jednostronne rozwiązanie umowy, najczęściej przez leasingodawcę z powodu zaległości w płatnościach lub naruszenia warunków. Skutkuje zwykle obowiązkiem zwrotu maszyny i zapłaty odszkodowania określonego w OWU.

Z

Zabezpieczenie

Zabezpieczenie to dodatkowy instrument, który chroni leasingodawcę przed brakiem spłaty, np. weksel in blanco, poręczenie, kaucja czy wyższa opłata wstępna. Rodzaj zabezpieczenia zależy od oceny ryzyka transakcji.

Zdolność leasingowa

Zdolność leasingowa to ocena, czy firma będzie w stanie terminowo płacić raty. Leasingodawca bierze pod uwagę m.in. staż działalności, przychody i wynik, istniejące zobowiązania, historię w BIK i BIG oraz rodzaj finansowanej maszyny.

Jak przygotować firmę do oceny wniosku, opisujemy w poradniku zdolność leasingowa – jak ją poprawić.

Brakuje pojęcia, którego szukasz? Odpowiedzi na częste pytania znajdziesz też w dziale pytania i odpowiedzi Avanti Finance.