Leasing czy zakup maszyny za gotówkę – co się bardziej opłaca firmie?

Na czym polega wybór między gotówką a leasingiem?

Zakup za gotówkę oznacza, że płacisz sprzedawcy pełną cenę maszyny z własnych środków i od razu stajesz się jej właścicielem. Leasing oznacza, że maszynę kupuje firma leasingowa, a Ty spłacasz jej wartość wraz z kosztem finansowania w ratach, zachowując gotówkę w firmie.

Intuicja podpowiada, że skoro firma ma pieniądze, najtaniej jest zapłacić od razu – nie ma odsetek ani marży leasingodawcy. To prawda tylko częściowo. Pieniądz zainwestowany w maszynę przestaje pracować gdzie indziej, a o opłacalności decyduje to, ile mógłby zarobić w innym miejscu. Ekonomiści nazywają to kosztem alternatywnym.

Gotówka czy leasing – porównanie

Koszt alternatywny gotówki – dlaczego „za darmo” nie znaczy „taniej”?

Każda złotówka w firmie może zostać wykorzystana na kilka sposobów: na zakup materiałów do kolejnego zlecenia, na marketing, na zatrudnienie pracownika, na spłatę droższego zadłużenia albo na rezerwę na wypadek opóźnień w płatnościach od klientów. Jeżeli wydasz 400 000 zł na maszynę, rezygnujesz ze wszystkich tych możliwości.

Leasing ma sens finansowy wtedy, gdy zachowana gotówka przynosi firmie więcej, niż kosztuje finansowanie. Przykładowo: firma dystrybucyjna, która dzięki wolnym środkom może kupować towar z rabatem za szybką płatność albo obsłużyć większy kontrakt, często zarabia na tej gotówce więcej niż wynosi koszt leasingu wózków czy regałów. Z kolei firma, której nadwyżka leży bezczynnie na rachunku, może rozsądnie wydać ją na maszynę.

Koszt alternatywny trudno wyliczyć co do złotówki, ale można go oszacować. Zadaj sobie pytanie: co zrobiłbym z tą kwotą, gdybym nie kupił maszyny? Jeśli odpowiedź brzmi „przyjąłbym większe zlecenie”, „kupiłbym towar taniej przy większym wolumenie” albo „spłaciłbym droższe zobowiązanie”, policz, ile to daje w skali roku, i porównaj z rocznym kosztem finansowania leasingowego. Jeśli odpowiedź brzmi „nic – pieniądze leżałyby na rachunku”, zakup za gotówkę zasługuje na poważne rozważenie, o ile nie naruszy rezerwy bezpieczeństwa.

Przykład: wózki widłowe za gotówkę i w leasingu

Centrum dystrybucyjne potrzebuje floty wózków widłowych o łącznej wartości 300 000 zł netto. Rozlicza się podatkiem liniowym i jest czynnym podatnikiem VAT. Poniższe kwoty dotyczą pierwszego roku i są przykładowe oraz uproszczone – nie stanowią oferty, a stawka amortyzacji jest przyjęta wyłącznie dla ilustracji.

W leasingu firma płaci w całym okresie więcej (koszt finansowania), ale w pierwszym roku zachowuje ok. 228 000 zł gotówki więcej i rozlicza wyższe koszty podatkowe. Czy to się opłaca, zależy od tego, ile ta gotówka zarobi w działalności. Ile łącznie kosztuje leasing, możesz oszacować w kalkulatorze leasingowym Avanti Finance, a z czego składa się koszt umowy – w artykule koszt leasingu.

Kiedy zakup za gotówkę ma sens?

• Firma ma trwałą nadwyżkę gotówki, której nie potrzebuje w obrocie ani na inne inwestycje, i zachowuje przy tym bezpieczną rezerwę.
• Maszyna jest tania – przy sprzęcie o niewielkiej wartości koszty formalności leasingowych mogą być nieproporcjonalne, a środki trwałe do 10 000 zł można rozliczyć w kosztach jednorazowo.
• Maszyna jest nietypowa – np. wykonana na zamówienie lub trwale związana z budynkiem, co utrudnia jej finansowanie leasingiem.
• Firma może skorzystać z jednorazowej amortyzacji – w określonych przypadkach (np. mały podatnik w ramach pomocy de minimis) zakup pozwala szybko ująć wydatek w kosztach. Warunki trzeba ustalić z księgowym.
• Zależy Ci na pełnej swobodzie – modyfikacje, przenoszenie maszyny czy jej odsprzedaż bez ograniczeń wynikających z umowy.

Kiedy leasing jest lepszy mimo posiadanej gotówki?

• Gotówka pracuje lepiej w obrocie – zakupy towaru, materiały do zleceń, rabaty za szybką płatność.
• Planujesz kolejne inwestycje – leasing pozwala sfinansować kilka maszyn równolegle, zamiast kupować je jedna po drugiej.
• Twoja branża jest sezonowa – raty można dopasować do przychodów, a gotówka zabezpiecza miesiące o mniejszych wpływach.
• Chcesz rozłożyć VAT – w leasingu operacyjnym nie finansujesz VAT od całej wartości na starcie.
• Zależy Ci na szybszych kosztach – przy rozliczeniu na zasadach ogólnych lub CIT cała rata leasingu operacyjnego jest kosztem.
• Planujesz regularną wymianę sprzętu – leasing ułatwia cykliczne odnawianie parku maszynowego.

Gotówka a zdolność do kolejnych inwestycji

Decyzja o sposobie finansowania jednej maszyny wpływa na kolejne. Firma, która wyda gotówkę na zakup, przy następnej inwestycji ma mniejszą rezerwę i słabszą pozycję w rozmowach z bankiem czy leasingodawcą. Z kolei firma, która finansuje maszyny leasingiem i utrzymuje zdrowe saldo rachunku, jest zwykle oceniana jako stabilna – regularne spłacanie rat buduje historię, która ułatwia uzyskanie kolejnego finansowania.

Nie oznacza to, że im więcej zobowiązań, tym lepiej. Raty leasingowe są stałym obciążeniem i muszą mieścić się w przepływach firmy także w słabszych miesiącach. Rozsądna strategia polega na tym, by część parku maszynowego finansować leasingiem, a część – tę o niewielkiej wartości lub nietypową – kupować za gotówkę, zawsze z zachowaniem bezpiecznej rezerwy.

Warto też pamiętać o tempie zmian technologicznych. Maszyny, które szybko się starzeją – np. sprzęt z rozbudowaną elektroniką, systemy automatyki czy urządzenia zasilane bateryjnie – często lepiej finansować w leasingu z myślą o wymianie po kilku latach. Wydanie dużej gotówki na sprzęt, który za pięć lat będzie przestarzały, zamyka drogę do szybkiej modernizacji. Oferty dla takiego sprzętu porównasz w ramach usługi leasing maszyn i urządzeń w Avanti Finance.

Mit rabatu za gotówkę

Często słychać, że płacąc gotówką, dostaniesz lepszą cenę. W praktyce dealer zwykle otrzymuje pełną kwotę także od firmy leasingowej – przelewem, po podpisaniu umowy i odbiorze maszyny. Z perspektywy sprzedawcy to także „zakup za gotówkę”, a często nawet transakcja bezpieczniejsza, bo płatnikiem jest instytucja finansowa o stabilnej pozycji. Nie ma więc powodu, by dealer oferował gorsze warunki tylko dlatego, że maszynę finansuje leasingodawca. Dlatego cenę i rabat negocjujesz z dealerem samodzielnie, a leasingodawca kupuje maszynę po wynegocjowanej przez Ciebie cenie.

Wyjątkiem mogą być transakcje, w których sprzedawca oczekuje bardzo szybkiej płatności, np. przy okazyjnym zakupie maszyny używanej. Wtedy warto wcześniej uzyskać decyzję leasingową, aby móc sprawnie sfinalizować zakup.

Rozwiązania pośrednie

Wybór nie musi być zero-jedynkowy. Jeśli masz gotówkę, ale nie chcesz angażować jej w całości, możesz:

• wpłacić wyższą opłatę wstępną – obniżasz ratę i łączny koszt finansowania, a jednocześnie zachowujesz część rezerwy. O tym, jak dobrać jej poziom, piszemy w artykule wkład własny w leasingu maszyn,
• skrócić okres umowy – wyższe raty, ale niższy koszt całkowity (z zachowaniem minimalnego okresu dla leasingu operacyjnego),
• kupić za gotówkę, a w razie potrzeby skorzystać z leasingu zwrotnego – sprzedajesz maszynę leasingodawcy i bierzesz ją z powrotem w leasing, odzyskując gotówkę. Szczegóły na stronie leasing zwrotny maszyn i w artykule leasing zwrotny a płynność finansowa.

Jak podjąć decyzję – krok po kroku

Branżowe przykłady finansowania znajdziesz na stronach leasing wózków widłowych oraz magazyny i centra dystrybucyjne. Zestawienie leasingu z innymi formami finansowania przygotowane przez Avanti Finance znajdziesz w zakładce porównania.