Ładowarka teleskopowa czy kołowa – którą wybrać?

Ładowarka teleskopowa czy kołowa – co wybrać?

Ładowarka teleskopowa sprawdza się tam, gdzie trzeba podnosić ładunki wysoko i daleko – na rusztowania, stropy, wysokie przyczepy czy sterty bel. Ładowarka kołowa wygrywa przy intensywnym przeładunku materiałów sypkich na poziomie gruntu: kruszyw, piasku, ziemi czy odpadów. Wybór zależy więc od tego, czy w Twojej pracy ważniejszy jest zasięg i wysokość, czy wydajność i prędkość cykli.

Obie maszyny wyglądają podobnie z daleka i obie mogą pracować z łyżką oraz widłami, ale mają inną konstrukcję i inne „naturalne środowisko”. Przyjrzyjmy się różnicom, zanim zdecydujesz o zakupie i finansowaniu.

Czym się różnią? Definicje

Ładowarka teleskopowa (potocznie „teleskop”) to maszyna z wysuwanym wysięgnikiem teleskopowym, zwykle umieszczonym z boku kabiny, z tyłu maszyny. Pozwala podnosić ładunki na kilka, a w większych modelach nawet kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów oraz sięgać daleko przed maszynę. Odmianą są teleskopy obrotowe, w których nadwozie z wysięgnikiem obraca się względem podwozia.

Ładowarka kołowa to maszyna z przegubowym lub sztywnym podwoziem i ramieniem ładowarkowym z przodu, zaprojektowana do szybkiego nabierania, przewożenia i wysypywania materiału. Jej siłą jest wydajność: duża łyżka, szybkie cykle robocze i duża siła nabierania.

Porównanie w tabeli

Kwestie dozoru technicznego i uprawnień zależą od konfiguracji maszyny i sposobu jej użytkowania (np. praca z koszem do podnoszenia osób czy jako żuraw). Przed zakupem warto potwierdzić wymagania u dostawcy lub w UDT.

Kiedy wybrać ładowarkę teleskopową?

Teleskop to maszyna „od wszystkiego” na placu budowy i w gospodarstwie. Sprawdzi się szczególnie, gdy:

• podajesz materiały na wyższe kondygnacje, stropy i rusztowania – palety bloczków, cegły, elementy szalunkowe,
• pracujesz przy budowie hal i obiektów, gdzie trzeba sięgnąć za przeszkodę (np. przez wykop),
• w gospodarstwie układasz bele w wysokie sterty, ładujesz wysokie przyczepy lub zadajesz pasze,
• potrzebujesz jednej maszyny do wielu zadań – z szybką zmianą osprzętu.

Popularne marki teleskopów to m.in. JCB, Manitou, Merlo, CAT, Bobcat, Dieci czy Claas (w rolnictwie). Dla firm budujących wielokondygnacyjne obiekty warto rozważyć teleskop obrotowy, który łączy funkcje ładowarki, podnośnika i lekkiego żurawia – przy czym praca w tej roli może wymagać dodatkowych uprawnień.

Kiedy wybrać ładowarkę kołową?

Ładowarka kołowa to wybór dla firm, które przerzucają duże ilości materiału. Jest niezastąpiona, gdy:

• ładujesz wywrotki i naczepy kruszywem, piaskiem, ziemią lub węglem,
• prowadzisz skład materiałów budowlanych, żwirownię, kopalnię kruszyw lub zakład recyklingu,
• pracujesz przy budowie dróg – np. przy przemieszczaniu podbudowy,
• w dużym gospodarstwie przerzucasz kiszonkę lub ziarno,
• zimą odśnieżasz duże powierzchnie z pługiem lub łyżką do śniegu.

Ładowarki kołowe oferują m.in. Volvo, CAT, Komatsu, Liebherr, JCB, Hyundai czy Develon – od kompaktowych modeli po maszyny do ciężkiego przeładunku. Kompaktowe ładowarki przegubowe bywają też alternatywą dla teleskopu w mniejszych gospodarstwach i na składach.

Przykładowe scenariusze wyboru

Firma budująca domy i małe obiekty

Wykonawca stanu surowego codziennie podaje palety pustaków, stal zbrojeniową i elementy stropów. Materiał trzeba umieścić na wysokości pierwszego i drugiego piętra, czasem za wykopem. Tu przewaga teleskopu jest oczywista – ładowarka kołowa nie dosięgnie wymaganych miejsc.

Skład kruszyw i betoniarnia

Przedsiębiorstwo ładuje dziennie kilkadziesiąt wywrotek. Liczy się czas jednego cyklu i pojemność łyżki. Ładowarka kołowa odpowiedniej klasy zrobi to szybciej i taniej w przeliczeniu na tonę materiału.

Gospodarstwo z produkcją mleka

Rolnik zadaje paszę, ścieli, przewozi bele i ładuje obornik. Często wybiera teleskop, bo potrafi i nabrać kiszonkę, i ułożyć bele w wysoką stertę. W większych gospodarstwach do intensywnej pracy na pryzmie kiszonki dochodzi czasem dodatkowa ładowarka kołowa lub przegubowa.

Stabilność i bezpieczeństwo pracy

Teleskop pracujący z wysuniętym wysięgnikiem ma inną charakterystykę stateczności niż ładowarka kołowa. Nowoczesne maszyny wyposażone są w systemy kontroli momentu obciążenia, które ostrzegają operatora lub blokują ruchy grożące przewróceniem. Modele z podporami (stabilizatorami) mogą bezpiecznie podnosić cięższe ładunki na większy wysięg. Dla operatora oznacza to konieczność znajomości diagramu udźwigu i zasad pracy na pochyłym terenie.

Ładowarka kołowa jest stabilniejsza przy pracy z ciężką łyżką blisko gruntu, ale także ma ograniczenia – zwłaszcza przy jeździe z podniesionym ładunkiem i na nierównym podłożu. W obu przypadkach dobre przeszkolenie operatora to najtańszy sposób na uniknięcie wypadków i przestojów.

Trzecia droga: ładowarki przegubowe i kompaktowe

Między teleskopem a dużą ładowarką kołową jest miejsce na maszyny kompaktowe. Ładowarki przegubowe o niewielkich gabarytach (np. popularne w gospodarstwach i na składach budowlanych) świetnie manewrują w ciasnych budynkach i są tańsze w zakupie. Istnieją też ładowarki przegubowe z wysięgnikiem teleskopowym, które łączą zwrotność z nieco większą wysokością podnoszenia. Dla firm o mniejszej skali prac mogą być rozsądnym kompromisem, choć nie zastąpią pełnowymiarowego teleskopu przy pracy na wysokości.

Używana ładowarka – na co uważać?

Przy zakupie używanego teleskopu zwróć szczególną uwagę na stan wysięgnika: luzy na ślizgach, szczelność siłowników wysuwu, stan łańcuchów lub przewodów prowadzonych wewnątrz wysięgnika oraz działanie systemu kontroli obciążenia. Sprawdź też, czy maszyna ma aktualne badania UDT i komplet dokumentacji. W ładowarce kołowej kluczowe są przegub, skrzynia biegów, mosty, hamulce i stan opon. Licznik motogodzin zawsze porównuj z historią serwisową, a przy droższych egzemplarzach rozważ opinię rzeczoznawcy – może ona być też wymagana przez leasingodawcę.

Koszty eksploatacji i wartość rezydualna

Teleskop ma bardziej złożony wysięgnik z wieloma ślizgami, przewodami i czujnikami, które wymagają regularnej kontroli. Ładowarka kołowa ma prostszą konstrukcję ramienia, ale przy intensywnej pracy szybciej zużywa opony, łyżki i elementy układu przeniesienia napędu. W obu przypadkach o kosztach decydują przede wszystkim liczba motogodzin i warunki pracy.

Obie kategorie mają w Polsce dobry rynek wtórny, szczególnie w przypadku popularnych marek. To ważne przy finansowaniu – leasingodawcy chętnie finansują maszyny, które łatwo wycenić i odsprzedać, także używane.

Osprzęt, który zmienia zastosowanie maszyny

W obu typach ładowarek osprzęt w dużej mierze decyduje o tym, ile zadań maszyna przejmie. Do teleskopu najczęściej dokupuje się widły paletowe, łyżki do materiałów lekkich i ciężkich, chwytaki do bel, krokodyle do obornika, wysięgnik dźwigowy z hakiem oraz – w budownictwie – kosze do betonu. Do ładowarki kołowej typowe są łyżki o różnej pojemności, łyżki wysokiego wysypu, widły, chwytaki do drewna lub złomu, zamiatarki i pługi śnieżne.

Planując zakup, sporządź listę osprzętu potrzebnego od pierwszego dnia i sprawdź, czy maszyna ma odpowiednie złącze i obwody hydrauliczne. Osprzęt kupowany razem z ładowarką zwykle można włączyć do jednej umowy leasingowej.

Finansowanie ładowarki w leasingu

Zarówno teleskop, jak i ładowarkę kołową można sfinansować leasingiem operacyjnym lub finansowym. W leasingu operacyjnym raty i opłata wstępna co do zasady są kosztem uzyskania przychodu, a VAT nalicza się od każdej raty; warunkiem jest umowa na co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, zależnego od grupy KŚT. Typowy okres umowy to od 24 do 84 miesięcy.

Poniższy przykład jest wyłącznie orientacyjny i ma pokazać, jak różnica w cenie przekłada się na ratę.

Szczegóły finansowania obu typów maszyn opisujemy na stronach leasing ładowarek teleskopowych i leasing ładowarek. Specyfikę branż znajdziesz w działach budownictwo oraz rolnictwo. Pamiętaj, że rolnik ryczałtowy nie odlicza VAT z rat, więc efekt ekonomiczny leasingu będzie u niego inny niż u czynnego podatnika VAT.

Avanti Finance – niezależny broker leasingowy z Krakowa, działający od 2014 roku – porównuje oferty największych firm leasingowych w Polsce. Firmy wykonawcze zapraszamy na stronę leasing dla budownictwa, a gospodarstwa – na leasing dla rolnictwa. Usługa brokera jest bezpłatna, a decyzję o finansowaniu podejmuje firma leasingowa.

Podsumowanie – szybka ściąga